Filozofia Wolności. Rozdział 1: Świadome działanie ludzkie

Submitted by Olga on Sat, 01/23/2010 - 3:43am.

Powróćmy zatem do
Submitted by Maksym on Sat, 01/23/2010 - 2:02am.

Powróćmy zatem do rozdziału pierwszego, w którym to rozważane są: wolność, zniewolenie, działanie, motywy, świadomość oraz myślenie. Najlepiej rozważania te udają się samemu autorowi, nie ma jednak przeszkód, aby "dowolnie" przyjrzeć się najbardziej "zniewalającym" fragmentom. Istotne jest uchwycenie sposobu w jaki łączą się wszystkie wymienione w rozdziale pierwszym pojęcia. Działanie odnosi się do motywu, motyw do świadomości i myślenia. Świadomość działania nie wystarcza, konieczne jest uświadomienie sobie motywu. W tym miejscu pojawia się interesująca sytuacja, która łączy świadomość i zniewolenie, czy jest ona w ogóle możliwa, czy można znać powód swojego działania, którego nie akceptujemy i nadal być przez niego zdominowanym, czyli nie chcieć tego czego się chce? Wydaje się to nieprawdopodobne, wydaje się, że w momencie uświadomienia sobie motywu powinniśmy uzyskiwać władzę nad naszym działaniem w odniesieniu do tego motywu, czyli móc zdecydować czy nadal się nim kierować, czy też nie. Tak czy inaczej, pierwszym krokiem w kierunku wolności jest przejście od świadomości działania do świadomości zarówno działania jak i przyczyn, powodów działania. Następnie pada pytanie: co to znaczy znać powody własnego działania i nieco dalej: jak powstaje w człowieku powód działania, postanowienie. Skoro źródłem działania jest motyw, to co jest źródłem motywu. Pada również pytanie: czy istnieją tylko takie motywy, które działają z nieodpartą koniecznością; cóż, jeśli coś jest motywem, jest czymś co powoduje działanie, a jeśli nie powoduje przestaje być motywem. Zgodnie z tytułem rozdziału najistotniejsze jest uchwycenie różnicy między działaniem, którego motywów nie znamy, a działaniem którego powody są działającemu znane, to z kolei prowadzi do pytania, co to znaczy znać powody swojego działania, a ostatecznie do pytania o istotę wiedzy w ogóle. Jest jeszcze niepokojące pytanie o źródło naszych motywów, pytanie: czy człowiek jest wolny, można sformułować również jako: czy człowiek jest źródłem motywów jego działania; czy jeśli poznamy motywy naszego działania, to poznamy je jako faktycznie nasze, czy narzucone...